Kısaca: Zeytinyağlı barbunya, 6 kişilik tencere yemeği olarak barbunyanın 8-12 saat ıslatılması ve yaklaşık 45 dakika kısık ateşte pişirilmesiyle yapılır. Dağılmaması için tuz sona bırakılır, suyu azar azar eklenir ve tencerede dinlendirilir. Bu ölçülerle tanesi duran, sulu olmayan bir zeytinyağlı barbunya elde edersiniz.
- 6 kişilik ölçü: 2 su bardağı (yaklaşık 380 g) kuru barbunya, 1 çay bardağı zeytinyağı.
- Kuru barbunya buzdolabında 8-12 saat ıslatılır; acele ediyorsanız sıcak suda 1 saat bekletilir.
- Pişirme süresi kısık ateşte yaklaşık 40-45 dakika, tuz eklemek için son 10 dakika.
- Suyu sıcak ve azar azar eklenir; tencerede 30 dakika dinlendirilen yemek daha iyi toparlanır.
İçindekiler
Zeytinyağlı barbunya, 6 kişilik bir tencere yemeği olarak hazırlık ve pişirme dahil yaklaşık bir saatte sofraya gelir. En belirleyici adım kuru barbunyayı bir gece önce ıslatmak, en sık yapılan hata ise tuzu işin başında tencereye atmak. Tuz erken girerse kabuk sertleşir ve barbunya istenen yumuşaklığa gelmeden dağılmaya başlar.
Bu tarifte salça ve zeytinyağı tencerede hafifçe kavruluyor, barbunya kontrollü suda ve kısık ateşte pişiyor. Sonunda limon suyu ve maydanozla toparlanıyor. Sonuç, kaşıkta tanesi duran ama ağızda yumuşacık dağılan bir zeytinyağlı barbunya oluyor.
Zeytinyağlı barbunya tarifi kaç kişilik, ne kadar sürer?
| Bilgi | Süre / Miktar |
|---|---|
| Kaç kişilik | 6 kişilik (ana yemek olarak), 8 kişilik (meze tabağı olarak) |
| Hazırlık süresi | 15 dakika |
| Islatma süresi | 8-12 saat (buzdolabında, bir gece) |
| Pişirme süresi | 40-45 dakika |
| Dinlendirme | En az 30 dakika |
Bir gece önceden plan yapamadıysanız pratik bir çözüm var: barbunyayı sıcak suya koyup 1 saat bekletmek de yeterli oluyor. Yalnızca suyu soğudukça değiştirmek gerekiyor, ılık kalan suda bekleyen baklagil daha geç yumuşuyor.
6 kişilik zeytinyağlı barbunya için malzemeler
| Malzeme | Ölçü |
|---|---|
| Kuru barbunya | 2 su bardağı (yaklaşık 380 gram) |
| Kuru soğan | 1 büyük boy (yaklaşık 150 gram), yemeklik doğranmış |
| Sarımsak | 2 diş, ince kıyılmış |
| Havuç | 1 orta boy (yaklaşık 100 gram), yarım ay dilimli |
| Patates | 1 orta boy (isteğe bağlı), iri küp |
| Domates salçası | 1 yemek kaşığı |
| Biber salçası | 1 tatlı kaşığı |
| Zeytinyağı | 6 yemek kaşığı (yaklaşık 90 ml) |
| Toz şeker | 1 tatlı kaşığı |
| Tuz | 1 tatlı kaşığı (sona doğru) |
| Limon | 1 adet, suyu sıkılmış |
| Sıcak su | 4-5 su bardağı (gerektikçe) |
| Maydanoz | Yarım demet, ince kıyılmış |
Zeytinyağlı barbunya sosunun ölçüleri
Sosu ayrı hazırlamak, tencereye ne girdiğini bilmek açısından rahat ettiriyor. Derin bir kâseye 6 yemek kaşığı zeytinyağı, 1 yemek kaşığı domates salçası, 1 tatlı kaşığı biber salçası, 1 tatlı kaşığı toz şeker ve 1 su bardağı sıcak su koyup karıştırın. Tuzu ve limon suyunu bu kaseye değil, pişirmenin sonuna saklayın. Bu ölçü, 6 kişilik zeytinyağlı barbunya için tam geliyor; daha sulu seviyorsanız suyu yarım bardak artırabilirsiniz.
Zeytinyağlı barbunya nasıl yapılır? Adım adım
- Barbunyayı ayıklayın. Kuru barbunyayı geniş bir tepsiye dökün, taşları ve kırık taneleri ayırın. Bol suyla iki üç kez yıkayın.
- Islatın. Barbunyanın üzerini üç parmak aşacak kadar su ekleyip buzdolabında 8-12 saat bekletin. Sabah suyu süzün ve bir kez daha durulayın.
- Tencereye soğanı alın. Geniş tabanlı bir tencereye zeytinyağının yarısını koyun, yemeklik doğranmış soğanı ekleyip orta ateşte 3-4 dakika, soğanlar yumuşayana kadar çevirin. Sarımsağı son yarım dakikada ekleyin.
- Salçayı kavurun. Domates ve biber salçasını ekleyip 1-2 dakika daha karıştırın. Salçanın çiğ kokusu çıkmalı, rengi biraz koyulaşmalı.
- Barbunyayı ekleyin. Süzülen barbunayı, havuç dilimlerini ve isteğe bağlı patatesi tencereye alın. Kalan zeytinyağını, şekeri ve 1 su bardağı sıcak suyu ekleyip bir kez nazikçe karıştırın.
- Kısık ateşte pişirin. Kapağı kapalı olarak kısık ateşte 20 dakika pişirin. Ardından sıcak suyu yarım bardaklık ölçülerle ekleyerek toplam 40-45 dakikaya tamamlayın. Barbunya yumuşadığında tuzu ve limon suyunun yarısını ekleyin, 5 dakika daha pişirip ocağı kapatın.
- Dinlendirin. Tencerenin kapağını açmadan en az 30 dakika bekletin. Servisten önce kalan limon suyunu gezdirin ve maydanozu üzerine serpin.
Islatma ve pişirme süreleri tablosu
| Aşama | Süre | Not |
|---|---|---|
| Klasik ıslatma | 8-12 saat | Buzdolabında, bol suyla |
| Hızlı ıslatma | 1 saat | Sıcak suda, su soğudukça değiştirilir |
| Ön haşlama (isteğe bağlı) | 10 dakika | Haşlama suyu dökülür, barbunya temiz suyla tencereye alınır |
| Tencerede pişirme | 40-45 dakika | Kısık ateş, kapak kapalı |
| Dinlendirme | 30 dakika | Ocak kapalı, tencerede |
Islatma süresi barbunyanın tazeliğine göre değişiyor. Aynı markadan alınan iki paket bile farklı sürede yumuşayabiliyor; bu yüzden ilk 20 dakikadan sonra taneyi parmakla ezerek kontrol etmek en sağlıklısı. Çatal giriyor ama tane bütün duruyorsa yemek yerinde demektir.
Dağılmayan zeytinyağlı barbunya için püf noktaları
- Tuzu sona bırakın. Tuz kabuğu sertleştirip pişme süresini uzatıyor. Son 10 dakika, kıvam için en güvenli aralık.
- Geniş tabanlı tencere seçin. Dar ve derin tencerede taneler üst üste biner, alttakiler ezilir.
- Karıştırmayı bırakın. Piştikten sonra kaşıkla karıştırmak yerine tencerenin sapından tutup hafifçe sallamak yeterli.
- Soğuk su eklemeyin. Pişme sırasında su azalırsa mutlaka sıcak su ekleyin; soğuk su taneleri şoklayıp kabuğunu çatlatıyor.
- Suyu baştan fazla koymayın. 4 su bardağıyla başlayıp gerektikçe eklemek, sulu kalmış bir zeytinyağlı barbunya ihtimalini ortadan kaldırıyor.
- Limonu ikiye bölün. Bir kısmını ocakta, kalanını servis öncesinde ekleyince asit dengesi daha parlak oluyor.
Servis ve saklama
Zeytinyağlı barbunya ılıkken de soğukken de yenir; zeytinyağlıların çoğunda olduğu gibi bir gün buzdolabında beklediğinde suyu daha iyi çekiyor. Yanına sade pilav, bir dilim ekmek ve bol limon yakışıyor. Meze sofrası kuruyorsanız küçük kâselere paylaştırıp üzerine birkaç damla zeytinyağı gezdirin.
Saklamak için yemek tamamen soğuduktan sonra kapaklı kaba alın; buzdolabında 3 gün rahat duruyor. Servis ederken tüm kabı değil, o an yiyeceğiniz kadarını ısıtın. Dondurucuya kaldırmayı düşünüyorsanız ve patatesli yaptıysanız patatesin dağılacağını bilin; patatessiz hâli 1 ay dondurucuda saklanabilir. Çözülme buzdolabında yapılmalı; ocakta hızlı çözdürmek taneleri dağıtıyor.
Tarifi kalabalık sofralar için iki katına çıkaracaksanız tencerenin de büyümesi gerekiyor. Aynı tencerede iki kat malzemeyle pişirirseniz süre 10-15 dakika uzuyor ve alttaki taneler eziliyor.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağlı barbunya neden dağılır?
En yaygın sebebi tuzun başta eklenmesi ve tencerenin sık karıştırılması. Bir de barbunya fazla pişirilirse kabuk çatlıyor. Tuzu son 10 dakikaya bırakıp ocağı kapattıktan sonra karıştırmamak sorunu büyük ölçüde çözüyor.
Barbunya ıslatmadan pişirilir mi?
Pişirilir ama süre iki katına çıkar ve tanelerin eşit yumuşaması zorlaşır. Islatmaya vaktiniz yoksa sıcak suda 1 saat bekletmek iyi bir orta yol; su soğudukça değiştirmeyi ihmal etmeyin.
Zeytinyağlı barbunya sıcak mı soğuk mu servis edilir?
Ilık ya da soğuk servis edilir. Zeytinyağlı yemeklerin lezzeti dinlendikçe oturduğu için bir gece buzdolabında bekletip soğuk servis etmek de yaygın bir tercih.
Yemeğin suyu fazla oldu, ne yapabilirim?
Kapağı açık şekilde 5-10 dakika kısık ateşte tutmak suyu buharlaştırıyor. Bu sırada karıştırmayın, sadece tencereyi hafifçe sallayın. Suyu baştan fazla koymamak en garantili yöntem.
Zeytinyağlı barbunya dondurucuya konur mu?
Patates koymadıysanız 1 aya kadar dondurucuda saklanabilir. Çözülmeyi buzdolabında yapın, ocakta hızlı çözmek taneleri dağıtıyor.
Yorum yaz