Kısaca: Piyaz tarifi, bir gece ıslatılıp haşlanan kuru fasulyenin tuzla ovulmuş soğan, maydanoz ve zeytinyağı-limon sosuyla karıştırılmasıyla yapılır. 6 kişilik bu tarifte fasulye normal tencerede 50-60, düdüklüde 20-25 dakikada pişer; soğan 5 dakika tuzla ovulup yıkanır. Sos için 4 yemek kaşığı zeytinyağı, 2 yemek kaşığı limon suyu ve 1 yemek kaşığı sirke yeterli.
- 6 kişilik tarif; hazırlık 15 dakika, pişirme 50-60 dakika (düdüklüde 20-25 dakika).
- 2 su bardağı kuru fasulye bir gece, en az 8 saat suda bekletilir.
- Soğanın acısı bir tutam tuzla 5 dakika ovup bol suyla yıkamakla alınır.
- Sos ölçüsü: 4 yemek kaşığı zeytinyağı, 2 yemek kaşığı limon suyu, 1 yemek kaşığı sirke.
- Sosu servisten hemen önce eklemek ve fasulyeyi iyi süzdürmek gerekir.
İçindekiler
Haşlanmış kuru fasulyeyle yapılan klasik bir piyaz tarifi arıyorsanız ölçüler burada: 6 kişilik, soğanı acısız, sosu tam kıvamında. Piyazın iyi mi kötü mü olduğunu üç şey belirler: fasulyenin dağılmadan pişmesi, soğanın keskinliğinin alınması ve zeytinyağıyla limonun dengesi. Aşağıdaki piyaz tarifi bu üç noktayı da sırayla anlatıyor.
Piyaz tarifi kaç kişilik, ne kadar sürede hazır olur?
| Bilgi | Ölçü |
|---|---|
| Kaç kişilik | 6 kişilik (meze olarak 8 porsiyon) |
| Hazırlık süresi | 15 dakika, ayrıca bir gece ıslatma (8-10 saat) |
| Pişirme süresi | Normal tencerede 50-60 dakika, düdüklü tencerede 20-25 dakika |
| Toplam süre | Islatma dışında yaklaşık 1 saat 15 dakika |
| Servis sıcaklığı | Oda sıcaklığında ya da buzdolabından çıkar çıkmaz |
Fasulyeyi aynı gün yapacaksanız sıcak suda 2 saat bekletmek de iş görür. Yine de bir gece ıslatmak hem haşlama süresini kısaltıyor hem de tanelerin daha eşit pişmesini sağlıyor. Acele ettiğiniz günlerde düdüklü tencere en büyük yardımcı.
Piyaz tarifi için malzemeler (6 kişilik)
Salata için
- 2 su bardağı kuru fasulye (yaklaşık 400 gram), bir gece önceden ıslatılmış
- 1 büyük kuru soğan (yaklaşık 150 gram)
- Yarım demet maydanoz (yaklaşık 30 gram)
- 2 adet haşlanmış yumurta
- 10-12 adet cherry domates ya da 1 orta boy domates (isteğe bağlı)
- Haşlama suyuna 1 küçük soğan ve 1 defne yaprağı
Sos ölçüleri
- 4 yemek kaşığı zeytinyağı (60 ml)
- 2 yemek kaşığı limon suyu (30 ml)
- 1 yemek kaşığı sirke (üzüm ya da elma sirkesi)
- 1 tatlı kaşığı sumak
- 1 çay kaşığı tuz
- Yarım çay kaşığı karabiber
- 1 tatlı kaşığı pul biber (acı sevmiyorsanız yarım)
Bu sos ölçüsü orta boy bir servis kabı için dengeli. Limonunuz çok ekşiyse sirkeyi yarım kaşığa düşürün, zeytinyağınız yoğun aromalıysa 3 kaşık da kurtarır. Sosu salataya dökmeden önce küçük bir kasede çırpmak, malzemelerin tabakta eşit dağılmasını sağlıyor.
Kuru fasulye piyaz için kaç dakika haşlanır?
Fasulyeyi bol suda bir gece bekletin, sabah suyunu süzüp soğuk suyla durulayın. Normal tencerede su kaynadıktan sonra kısık ateşte 50-60 dakika, düdüklü tencerede 20-25 dakika yeterli. Ölçü şu: tane dağılmayacak ama dişle rahatça ezilecek. Tuzu haşlama suyuna baştan atmayın, ocaktan almaya 5 dakika kala ekleyin; erken atılan tuz kabuğun geç yumuşamasına yol açıyor.
Haşlama suyuna bir küçük soğan ve bir defne yaprağı atmak fasulyenin ağır kokusunu alıyor. Haşlanan fasulyeyi süzgece alıp soğuk sudan geçirin ve en az 10 dakika iyice süzdürün. Bu piyaz tarifi için önemli bir ayrıntı: suyunu bırakan fasulye, sosu hemen sulandırıyor ve tabakta su birikiyor.
Soğanın acısı nasıl alınır?
Soğanı ince yarım ay şeklinde doğrayın, üzerine bir tutam tuz serpip 5 dakika avuç içiyle ovun. Ardından bol suyla yıkayın; su berraklaşana kadar durulamak yeterli. Tuz ovma en pratik yöntem, ama soğan çok keskinse 10 dakika sirkeli ya da limonlu suda bekletmek de aynı işi görür.
Son olarak soğanı buzlu suya 5 dakika atın ve süzdükten sonra kâğıt havluyla kurulayın. Böylece hem acısı gidiyor hem de soğan çıtırlığını koruyor. Taze soğanla yapılan versiyonlar da var, ancak klasik piyaz tarifi kuru soğanla ve bu ovma adımıyla yapılıyor.
Piyaz tarifi: adım adım yapılışı
- Kuru fasulyeyi ayıklayıp yıkayın, bir gece boyunca bol suda bekletin.
- Suyunu süzün, tencereye alın ve üzerini 3 parmak geçecek kadar soğuk su ekleyin. Küçük soğanı ve defne yaprağını atın.
- Kaynamaya başlayınca köpüğünü alın, ateşi kısın. Normal tencerede 50-60 dakika, düdüklüde 20-25 dakika pişirin. Son 5 dakikada tuzu ekleyin.
- Fasulyeyi süzgece alın, soğuk sudan geçirin ve iyice süzülmeye bırakın.
- Bu arada soğanı doğrayıp tuzla ovun, yıkayın, buzlu suda bekletip kurulayın. Maydanozu ince kıyın.
- Sos malzemelerini küçük bir kasede çırpın: zeytinyağı, limon suyu, sirke, sumak, tuz, karabiber ve pul biber.
- Geniş bir kapta fasulye, soğan ve maydanozu karıştırın. Sosu üzerine döküp nazikçe harmanlayın; fasulyeyi ezmemek için kaşıkla alttan üste çevirin.
- Servis tabağına alın, dilimlenmiş haşlanmış yumurta ve domatesle süsleyin. Üzerine bir tutam sumak serpin.
Piyazın tutması için püf noktaları
- Fasulyeyi haşladıktan sonra mutlaka soğuk sudan geçirin; sıcakken soslanan fasulye dağılıyor.
- Sosu servisten 10-15 dakika önce ekleyin. Bekledikçe fasulye sosu çekiyor, limonun kokusu da tazeliğini koruyor.
- Sumağı hem sosa hem de servis sırasında üzerine serpin; ikisi farklı bir mayhoşluk veriyor.
- Zeytinyağını acele etmeden, ince bir şerit halinde ekleyin. Tek seferde dökülen yağ yüzeyde kalıyor.
- Servis kabını derin değil geniş seçin; sos her tane için biraz daha fazla yüzey buluyor.
- Hafif gaz hissi istemiyorsanız haşlama suyunu mutlaka dökün, aynı suda bekletmeyin.
Servis ve saklama önerisi
Piyazı ılık ya da soğuk servis edebilirsiniz; ikisi de olur, ama oda sıcaklığına gelmiş hali aromaları daha belirgin. Yanına haşlanmış yumurta, zeytin, turşu ve taze ekmek koyduğunuzda tek başına doyurucu bir sofra kuruluyor. Izgara et ya da tavuk yanında meze olarak da rahatça gidiyor. Aynı öğünde daha ekşi ve cevizli bir şey isterseniz gavurdağı salatası tarifi iyi bir eşlikçi.
Artan piyazı ağzı kapalı bir kapta buzdolabında 2-3 gün saklayabilirsiniz. Ertesi gün fasulye sosu biraz çekmiş olacak; servis etmeden önce 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ve birkaç damla limon ekleyip karıştırın. Maydanozu baştan eklemek yerine servis anında tazelemek, saklanan piyaz tarifi için en pratik çözüm.
Tarifi 8 kişiye çıkaracaksanız malzemeleri bir buçuk katına çıkarmanız yeterli; sosu yine salatanın üzerine azar azar ekleyip tadına bakın. Fasulye miktarını artırdığınızda haşlama süresi değişmez, sadece tencere büyütmeniz gerekir.
Sık sorulan sorular
Piyaz tarifi için hangi fasulye kullanılır?
İri ve etli taneli kuru fasulyeler en iyi sonucu veriyor; dermason ya da şeker fasulye ev mutfağında en çok tercih edilenler. İnce kabuklu küçük taneler haşlanınca kolay dağıldığı için piyazda çok iyi durmuyor.
Kuru fasulyeyi ıslatmadan piyaz yapılır mı?
Yapılır ama süre uzar. Fasulyeyi sıcak suda 2 saat bekletip haşlama süresini 15-20 dakika artırmanız gerekir. Yine de bir gece ıslatmak tanelerin daha eşit pişmesini sağladığı için daha güvenli.
Piyaz buzdolabında kaç gün dayanır?
Ağzı kapalı kapta buzdolabında 2-3 gün saklayabilirsiniz. Bekledikçe sosu çektiği için servisten önce bir tatlı kaşığı zeytinyağı ve birkaç damla limonla tazelemek iyi oluyor.
Piyaza limon mu sirke mi konur?
Klasik piyaz tarifi limon suyuyla yapılır, ama sirke de mayhoşluk katıyor. İkisini birlikte kullanacaksanız limonu öne çıkarıp sirkeyi bir yemek kaşığında tutun; aksi halde ekşilik baskın geliyor.
Soğanın acısı alınmadan piyaz yapılır mı?
Yapılır, ancak soğan tabakta fazla keskin kalır. En hızlı yöntem bir tutam tuzla 5 dakika ovup bol suyla yıkamak. Vaktiniz varsa buzlu suda 5 dakika bekletmek hem acıyı alıyor hem çıtırlığı koruyor.
Yorum yaz