Şambali Tatlısı Tarifi: 20 Dilim, İrmikli ve Şerbetli

Kısaca: Şambali tatlısı tarifi, irmik ve yoğurdun şekerle buluştuğu, un ile yumurta kullanılmayan şerbetli bir tatlı olarak hazırlanır. Hamur 20 dakika dinlendirilir, 180 derecede 30-35 dakika pişirilir ve ılıkken 10-12 dakika kaynatılmış ılık şerbetle buluşturulur. 28×22 cm tepside 20 dilim çıkar; şerbetini çekmesi için en az 3 saat beklemek gerekir.

• 28×22 cm borcam tepside 20 dilim çıkar, ortalama 12-14 kişiye yeter.
• Hazırlık 20 dakika, dinlendirme 20 dakika, pişirme 35 dakika, şerbeti çekmesi en az 3 saat.
• Fırın 180 derece, alt-üst ısı; fanlı fırında 170 dereceye düşür.
• Şerbet şeker eridikten sonra 10-12 dakika kaynatılır; fazlası ağdalaşıp tatlıyı sertleştirir.
• Şerbet ılıkken tatlı da ılık olmalı; sıcaklık dengesi tutmazsa şerbet yüzeyde kalır.

Şambali tatlısı tarifi, irmiğin yoğurtla şişirilip şerbetle buluştuğu, un ile yumurta kullanılmayan bir klasik. Tek tepside hazırlanıyor, 20 dilim çıkıyor ve fırından çıktıktan sonra şerbeti kendi çekiyor. Aşağıdaki ölçüler 28×22 cm civarı bir borcam tepsi için; daha küçük tepsi kullanırsan hamur kalınlaşır ve pişme süresi uzar.

Şambali tatlısı tarifi kaç kişilik, ne kadar sürede hazır olur?

Tatlı ağır olduğu için dilimleri küçük tutmakta fayda var; bir dilimle yanına bir bardak çay iyi gidiyor. Bu şambali tatlısı tarifi için toplamda 1,5 saat civarı zaman ayırman gerekiyor, ama bunun büyük kısmı beklemekle geçiyor.

Malzemeler

Şambali tatlısı tarifi için alışveriş listesi kısa: irmik, şeker, yoğurt, kabartma tozu ve şerbet için su. Ceviz içi klasik tarifte de yer alır ama evde yoksa atlayabilirsin; hamurun kıvamı değişmez.

Hamur için

• 3 su bardağı irmik (yaklaşık 480 gram)
• 1 su bardağı toz şeker (200 gram)
• 1 su bardağı yoğurt (200 gram, oda sıcaklığında)
• 1 paket kabartma tozu (10 gram)
• 1 çay bardağı ceviz içi, iri kıyılmış (yaklaşık 60 gram)
• Tepsiyi yağlamak için 1 yemek kaşığı tereyağı

Şerbet için

• 3 su bardağı toz şeker (600 gram)
• 3 su bardağı su (600 mililitre)
• Birkaç damla limon suyu

Yoğurdun oda sıcaklığında olması önemli. Buzdolabından yeni çıkmış yoğurt irmikle karışınca topaklanıyor ve hamurda kuru cepler kalıyor.

Şambali tatlısı tarifi: adım adım yapılışı

Tarif iki kolda ilerliyor: bir yanda şerbet kaynıyor, öbür yanda hamur dinleniyor. Şerbeti önce başlatırsan tatlı fırından çıktığında soğumuş oluyor.

1. Şerbeti hazırla. Şeker ve suyu tencereye al, orta ateşte şeker eriyene kadar karıştır. Kaynamaya başladıktan sonra 10-12 dakika kısık ateşte tut. Sonuna doğru birkaç damla limon suyu damlat, ocaktan al ve ılımaya bırak.
2. İrmiği şişir. Derin bir kapta irmik, şeker, yoğurt ve kabartma tozunu karıştır. Karışım koyu ve hafif nemli bir görünüm alıyor. Üzerini kapat, 20 dakika dinlendir. İrmik bu sürede suyu çekiyor; bu adımı atlarsan tatlı kumlu kalıyor.
3. Cevizi kat. Dinlenen karışıma cevizin büyük kısmını ekle, spatulayla iki üç hamlede karıştır. Uzun uzun karıştırırsan kabartma tozu erken çalışıyor.
4. Tepsiye yay. Tepsiyi tereyağıyla yağla. Hamuru dök, ıslattığın spatula ya da ıslak elle üzerini düzle. Kalınlık 2,5-3 santimetre olmalı; daha kalın olursa kenarları kızarırken ortası çiğ kalıyor.
5. Fırınla. Önceden 180 dereceye ısıtılmış fırında alt-üst ısıda 30-35 dakika pişir. Üzeri altın sarısı olmalı; çok kızartırsan şerbeti emerken dağılabiliyor.
6. Dilimle. Tatlıyı fırından çıkar, 5-10 dakika beklet ve sıcakken dilimle. 20 dilim için önce ortadan ikiye, sonra enine 10 kesik at. Soğuduktan sonra kesersen şerbet dökülünce dilimler dağılıyor.
7. Şerbeti dök. Ilık şerbeti kepçeyle dilimlerin üzerine gezdir, kenarlara da kaşıkla destek ver. Tepsinin üzerini kapat ve en az 3 saat, mümkünse 4 saat şerbeti çekmesi için beklet.

Şerbet kıvamı nasıl olmalı?

Şerbetin kıvamı şambalinin karakterini belirliyor. Şeker eridikten sonra 10-12 dakika kaynatmak yeterli; şerbet sulu ama tamamen su gibi değil, hafif bir koyuluk almalı. Kaşığa aldığında ince bir tabaka bırakıp akıyorsa doğru kıvamdasın demektir. Daha uzun kaynatırsan şerbet ağdalaşır, tatlıyı sert bir kabuk gibi sarar ve içine işlemez.

Şambali tatlısı tarifi için bir başka ayrıntı da sıcaklık dengesi: şerbet ılık, tatlı da ılık olmalı. İkisi de kaynar sıcaklıkta olursa hamur dağılıyor; ikisi de soğuk olursa şerbet yüzeyde kalıyor. Şerbeti bir gün önceden kaynatıp buzdolabında tutacaksan, dökmeden önce oda sıcaklığına gelmesini bekle.

Fırın sıcaklığı ve pişirme süresi

180 derece, alt-üst ısı, orta raf. Fanlı fırın kullanıyorsan 170 dereceye düşür, yoksa üzeri çabuk kızarıp içi çiğ kalıyor. Pişip pişmediğini anlamak için kenarlara bak: altın sarısı olmuş ve tepsi kenarından hafif ayrılmışsa olmuş demektir. Ortasına parmakla hafifçe bastırdığında yaylanıyorsa tamam.

Bu şambali tatlısı tarifi 30-35 dakika üzerine kurulu ama fırından fırına fark var. 25. dakikada kontrol et, gerekirse tepsiyi bir kez çevir.

Şambali neden sert olur, şerbeti neden çekmez?

Şambali tatlısı tarifi en çok bu noktada sorun çıkarıyor. Sebeplerin hepsi baştan önlenebilir.

• Şerbet fazla kaynamış. Koyu şerbet hamurun içine yürümez, yüzeyde kalıp tabaka yapar. Kaynama süresini 10-12 dakikada tut.
• Tatlı soğumuş, şerbet de soğuk. Soğuk tatlıya soğuk şerbet dökünce iki taraf birbirini kabul etmiyor. Tatlı ılıkken şerbeti dök.
• İrmik dinlendirilmemiş. Dinlenmeyen irmik fırında suyu çekerken şişiyor, tatlı kumlu ve kuru bir doku alıyor.
• Fırında fazla kalmış. Kenarları koyulaşan tatlı şerbeti emmiyor; 30. dakikadan sonra fırının başında olmakta fayda var.

Tarifin tutması için püf noktaları

• İrmiği yoğurtla karıştırdıktan sonra en az 20 dakika bekle. Acelen varsa karışımı buzdolabında 10 dakika tutabilirsin.
• Şambali tatlısı tarifi için şeker miktarını azaltayım deme; şerbetin bir kısmı hamurun içine gidiyor, ölçü bozulunca doku değişiyor.
• Tepsi ne kadar küçükse hamur o kadar kalın olur. 28×22 cm civarı bir borcam en dengeli sonucu veriyor.
• Şerbeti tek seferde dökmek yerine kepçeyle üç dört turda gezdir, her turda birkaç dakika bekle.
• Üzerine hindistan cevizi serpeceksen şerbet çektikten sonra serp; önceden serpince ıslanıp hamurlaşıyor.

Servis ve saklama önerisi

Şambali en iyi, şerbetini çekip buzdolabında dinlendikten sonraki gün yenir. Servis tabağına aldıktan sonra üzerine iri kıyılmış ceviz veya hindistan cevizi serpebilirsin. Yanına bir kaşık kaymak ya da sade dondurma güzel gidiyor, çayla sade haliyle de yeniyor.

Şambali tatlısı tarifi buzdolabında ağzı kapalı kapta 3-4 gün dayanıyor. Şerbetli olduğu için oda sıcaklığında bırakmak iyi değil; servis etmeden 15-20 dakika önce çıkarıp biraz yumuşamasını bekle. Daha uzun saklayacaksan dilimleyip tek tek streçleyip derin dondurucuya atabilirsin, çözdürünce ilk günkü gibi olmasa da tadı yerinde kalıyor.

Şambali tatlısı tarifi ilk denemede tutmayacak gibi geliyor ama ölçüler net: irmiği dinlendir, şerbeti 10-12 dakikada bırak, tatlıyı ılıkken şerbetle. Bu üç noktaya dikkat ettiğinde 20 dilimlik tepsi genelde ilk seferde istediğin kıvamı veriyor.

Sık sorulan sorular

Şambalinin şerbeti sıcak mı dökülür?

Şerbet ılık, tatlı da ılık olmalı. Kaynar şerbet hamuru dağıtıyor, soğuk şerbet ise yüzeyde kalıp içine işlemiyor. Fırından çıkan tatlıyı 5-10 dakika bekletip dilimledikten sonra ılık şerbeti dökmek en dengeli sonucu veriyor.

Şambali neden sert olur?

En sık sebep şerbetin fazla kaynatılması. Şeker eridikten sonra 10-12 dakikadan fazla kaynayan şerbet ağdalaşıyor ve hamura geçmiyor. Tatlının fırında fazla kalması ve irmiğin dinlendirilmemesi de sert dokuya yol açıyor.

Şambalide un ve yumurta kullanılır mı?

Klasik şambali irmik, yoğurt ve şekerle yapılıyor; un ve yumurta gerekmiyor. Kabartma tozu hamurun kabarmasını sağlıyor. Bazı ev tariflerinde az miktarda un ekleniyor ama bu, tatlının dokusunu daha kek gibi yapıyor.

İrmiği dinlendirmek şart mı?

Şart. İrmik yoğurtla karıştıktan sonra 20 dakika beklediğinde sıvıyı çekiyor ve fırında şişiyor. Dinlendirilmeyen karışım kumlu bir dokuyla pişiyor.

Şambali buzdolabında kaç gün saklanır?

Ağzı kapalı kapta buzdolabında 3-4 gün tazeliğini koruyor. Servisten 15-20 dakika önce çıkarmak yeterli. Daha uzun saklamak için dilimleyip streçleyerek derin dondurucuya kaldırabilirsin.

İlgili yazılar

• Havuçlu Cevizli Kek Tarifi: 8 Kişilik, Tarçınlı
• Un Kurabiyesi Tarifi: 24 Adet, Ağızda Dağılan
• Islak Kek Tarifi: 8 Kişilik, Kakaolu ve Yumuşak