Kısaca: Ispanaklı gözleme tarifi, yumuşak kıvamlı ve en az 30 dakika dinlendirilmiş bir hamurla tutuyor; iç harcın sulanmaması ise ıspanağın tuzla bekletilip suyunun iyice sıkılmasına bağlı. 4 kişilik ölçüyle 8 gözleme çıkıyor, tavada pişirme yaklaşık 20-25 dakika sürüyor.
- Hamur kulak memesi kıvamında olmalı; 5-6 dakika yoğurup 30-40 dakika dinlendirin.
- Ispanağı doğradıktan sonra tuzla 10 dakika bekletip suyunu avucunuzla sıkın.
- İç harcı soğutmadan peynirle karıştırmayın, hamur nemlenmesin.
- Gözlemeleri orta ateşte pişirin ve bez altında üst üste tutun.
- Artan gözlemeler buzdolabında 2 gün, pişmiş hâlde dondurucuda 1 ay kalır.
İçindekiler
Ispanaklı gözleme tarifi denendiğinde en çok iki yerde tıkanıyor: hamur sertleşiyor ya da ıspanak tavada su bırakıp gözlemenin içi hamur hamur kalıyor. İkisinin çözümü de aynı yerde. Hamuru yoğurduktan sonra dinlendirmek, ıspanağın suyunu tuzla birlikte iyice sıkmak ve tavayı orta ateşte tutmak yeterli oluyor. Bu tarif 4 kişilik; hazırlık, dinlendirme ve pişirme dahil bir saatten kısa sürede sofraya geliyor.
Ölçüleri standart su bardağı (200 ml) ve yemek kaşığıyla verdim. Un markasına göre su emişi değiştiği için sıvıyı her zaman azar azar ekleyin, bir anda dökmeyin.
Ispanaklı gözleme tarifi kaç kişilik, ne kadar sürer?
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Kaç kişilik | 4 kişilik (8 gözleme) |
| Hazırlık süresi | 25 dakika |
| Dinlendirme | 30-40 dakika |
| Pişirme süresi | 20-25 dakika |
Kalabalık sofrada kişi başı bir, iştahlı sofrada bir buçuk gözleme hesabı rahat yetiyor. Ispanaklı gözleme tarifi hamuru ertesi güne kalırsa buzdolabında bekletip kullanmadan 20 dakika önce dışarı alın.
Malzemeler: hamur ve iç harç
Hamur için
- 3,5 su bardağı un (yaklaşık 450 g) + tezgâha serpmek için yarım su bardağı
- 1 su bardağı ılık su (200 ml)
- Yarım su bardağı ılık süt (100 ml)
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı yoğurt
- 1 tatlı kaşığı tuz
İç harç için
- 500 g ıspanak
- 1 büyük kuru soğan
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 150 g beyaz peynir veya lor
- Yarım çay kaşığı tuz, yarım çay kaşığı karabiber
- Piştikten sonra üzerine sürmek için 1 yemek kaşığı tereyağı
Peynir tuzluysa harcın tuzunu azaltın; lor kullanacaksanız bir tutam artırabilirsiniz. Ispanaklı gözleme tarifi peynir konusunda esnek: beyaz peynir yerine lor ya da rendelenmiş kaşar yakışıyor, yarı yarıya karıştırmak da iyi sonuç veriyor.
Yumuşak gözleme hamurunun kıvamı nasıl olmalı?
Unu geniş bir kaba eleyin, ortasını havuz gibi açın. Ilık suyu, sütü, zeytinyağını, yoğurdu ve tuzu ekleyip önce kaşıkla, sonra elinizle toparlayın. Hamur ele yapışmayacak ama bastırınca hafifçe içe göçecek kadar yumuşak olmalı. Kulak memesi kıvamı denilen şey tam olarak bu.
Yoğurma 5-6 dakika sürmeli; hamur toplanıp yüzeyi pürüzsüzleşene kadar katlayıp bastırın. Ele yapışıyorsa bir yemek kaşığı un, sert duruyorsa bir yemek kaşığı ılık su ekleyin. İkisini birden eklemeyin, tek tek deneyin.
Kıvamı tutan hamur oklavayla açılırken kendini toplamaz, yırtılmaz. Ispanaklı gözleme tarifi için hamurun ne çok sert ne çok cıvık olması, pişerken kabarmasını ve iç harcın taşmamasını sağlıyor.
Hamur ne kadar dinlendirilmeli?
Hamuru top yapıp hafifçe yağladığınız kaba alın, üzerini nemli bezle ya da kapakla örtün. Oda sıcaklığında 30-40 dakika bekletin. Bu süre glutenin gevşemesine yarıyor; dinlenen hamur oklavaya direnmez, daha ince açılır ve piştikten sonra yumuşak kalır.
Aceleniz varsa en az 20 dakika verin, altına inmesin. Daha uzun bekletmek isterseniz buzdolabında bir gece durabilir. Kullanmadan 20 dakika önce dışarı alın, soğuk hamur açılırken zorlanır. Ispanaklı gözleme tarifi için hamurun dinlenmesi, tarifin en çok atlanan ama en belirleyici adımı oluyor.
Ispanaklı iç harç sulanmadan nasıl hazırlanır?
Ispanağı bol suda yıkayıp saplarını ayıklayın, ince doğrayın. Doğradığınız ıspanağa yarım çay kaşığı tuz serpip 10 dakika bekletin. Bu sürede suyu çıkacak; avucunuzla ya da temiz bir bezle iyice sıkın. Gözlemenin içinin sulanmaması bu adıma bağlı.
Ayrı tavada ince kıyılmış soğanı 2 yemek kaşığı zeytinyağında pembeleşene kadar kavurun. Suyu sıkılmış ıspanağı ekleyip 2-3 dakika çevirin, ocaktan alın. Uzun kavurursanız ıspanak dağılır, rengi koyulaşır; kısa tutun.
Harcı geniş bir kaba alıp tamamen soğutun, peyniri en son ekleyin. Sıcak harca peynir karışırsa erir, harç yapış yapış olur. Ispanaklı gözleme tarifi için harç ılık hâlde doldurulursa hamur nemlenip yumuşuyor, o yüzden soğumasını beklemek gerekiyor.
Ispanaklı gözleme tarifi: adım adım yapılışı
- Dinlenen hamuru 8 eşit bezeye ayırın, üzerini örtün.
- Tezgâha az un serpip bezeyi oklavayla tabak büyüklüğünde, kenarları ince kalacak şekilde açın.
- Yarısına 2-3 yemek kaşığı iç harç yayın, kenarlarda 1-2 parmak boşluk bırakın.
- Diğer yarısını üzerine kapatın, kenarlara parmakla bastırıp yapıştırın. Yuvarlak gözleme isterseniz harcı ortaya koyup dört yanını birleştirin.
- Yapışmaz tavayı orta ateşe koyup iyice kızdırın; gözlemeyi tavaya yağsız yerleştirin.
- Alt yüzü hafifçe kızarana kadar 2-3 dakika pişirin, çevirin.
- İki yüzü de piştikten sonra üzerine fırça ya da bıçak ucuyla az tereyağı sürün.
- Pişenleri temiz bir bezin altında üst üste tutun, hepsi bitince sıcak servis yapın.
Tavayı çok yüksek ateşe almamak gerekiyor; yüksek ateşte hamur kabuk bağlıyor, iç harç çiğ kalıyor. 4 kişilik ıspanaklı gözleme tarifi bu sırayla yapıldığında tavada yaklaşık 20-25 dakikada tamamlanıyor.
Tarifin tutması için püf noktaları
- Ispanağın suyunu sıkmadan harca karıştırmayın; bir avuç fazla su gözlemenin altını yumuşatıp yırtılmasına yol açıyor.
- Harcı hamurun kenarına kadar götürmeyin, kapatırken taşıyor.
- Oklavayı bastırarak değil ileri geri hareketle kullanın, hamur eşit inceliyor.
- Tava ince tabanlıysa aynı anda iki gözleme pişirmeyin, ısı düşüyor.
- Pişen gözlemeleri bez altında bekletmek buharı içeride tutuyor.
- Hamur sertleştiyse bezeleri 5 dakika daha dinlendirip yeniden açmayı deneyin.
Ispanaklı gözleme tarifi en çok bu küçük ayrıntılarda şaşırtıyor; malzeme doğru olup yöntem kayınca sonuç yine sert bir hamura dönüşebiliyor.
Servis ve saklama önerisi
Yanına demli çay, bir kâse yoğurt ve domates-salatalık yeter. Ispanaklı gözleme tarifi kahvaltıya da çay saatine de oturuyor, kalabalık sofrada ana yemek yerine geçtiği oluyor.
Artan gözlemeleri soğuduktan sonra yağlı kâğıt arasında buzdolabında 2 gün saklayabilirsiniz. Tavada kısık ateşte iki yüzünü ısıtmak, fırında kurutmaktan daha iyi sonuç veriyor. Dondurucuya koyacaksanız aralarına kâğıt koyup üst üste yerleştirin; pişmiş hâlde 1 ay kadar kalır, çözündürmeden doğrudan tavaya alın.
Sık sorulan sorular
Ispanaklı gözleme hamuru neden sert oluyor?
Genelde hamur yeterince dinlendirilmediği ya da un fazla kaçtığı için sertleşiyor. 5-6 dakika yoğurup 30-40 dakika dinlendirin; kıvam sert duruyorsa bir yemek kaşığı ılık su ekleyin.
Ispanaklı iç harç sulanmaması için ne yapmalı?
Doğranmış ıspanağa yarım çay kaşığı tuz serpip 10 dakika bekletin, sonra avucunuzla veya temiz bir bezle suyunu iyice sıkın. Harcı soğuttuktan sonra peyniri ekleyin.
Gözleme hamuru ne kadar dinlenmeli?
Oda sıcaklığında en az 30 dakika, ideali 30-40 dakika. Daha uzun bekletmek için buzdolabında bir gece tutabilirsiniz; kullanmadan 20 dakika önce dışarı alın.
Ispanaklı gözleme kaç gün dayanır?
Soğuduktan sonra yağlı kâğıt arasında buzdolabında 2 gün saklanır. Pişmiş hâlde dondurucuda 1 ay kalabilir; aralarına kâğıt koyup üst üste yerleştirin.
Yorum yaz